LÝ THUYẾT - CÁC BIỆN PHÁP TRÁNH THAI

Hiện nay, biện pháp tránh thai rất đa dạng, phong phú và có hiệu quả tránh thai cao. Đòi hỏi người dùng phải sáng suốt lựa chọn các biện pháp phù hợp với đặc điểm, điều kiện bản thân, đặc biệt phải tham khỏa ý kiến từ chuyên môn khi cần thiết.

♦  Dựa trên cơ chế tác dụng có thể phân loại các biện pháp tránh thai thành 3 nhóm chính:

Nhóm 1: Nhóm Ức chế quá trình chín và rụng trứng;

               + Gồm các cách sử dụng thuốc tránh thai.

Nhóm 2: Nhóm ngăn cản không cho tinh trùng gặp trứng;

               + Gồm các cách chặn tinh trùng gặp trứng: bao cao

                  su, xuất tinh ngoài âm đạo, thắt ống dẫn trứng.

Nhóm 3: Nhóm ngăn cản sự làm tổ của trứng trong dạ con.

               + Gồm các dụng cụ tử cung, vòng tránh thai.

Một số biện pháp tránh thai chủ yếu cụ thể:

*Các biện pháp tránh thai huộc nhóm 1:

► Thuốc viên tránh thai( thuốc tránh thai hằng ngày)

- Đây là dạng thuốc phổ biến nhất hiện nay và rất đa dạng, gồm thuốc viên tránh thai kết hợp và thuốc viên tránh thai chỉ có progestin.( ví dụ có những loại sao: regulon, embevin28, drosperin20, marvelon,...)

Ưu điểm:

+ Hiệu quả tránh thai cao

+ Dễ dùng

+ Nếu muốn có con thì dừng dùng thuốc

+ Điều hòa kinh nguyệt giảm đau bụng kinh

+ Giảm nguy cơ ung thư buồn trứng và tử cung.

Nhược điểm:

+ Phải uống thuốc hằng ngày đúng giờ nhất định

+ Có thể gây 1 số tác dụng phụ như buồn nôn, chóng mặt, đau đầu, căng tức vú, rối loạn kinh nguyệt, tăng cân, sạn da mặt, nhiễm nấm âm đạo do thuốc làm thay đổi độ pH âm đạo

Lưu ý: những người mắc các bệnh suy gan, rối loạn đông máu, thiếu máu mãn tính, cao huyết áp, đái tháo đường, thiếu nữ tuổi dậy thì, phụ nữ đứng tuổi nghiện thuốc lá, hoặc đang cho con bú, nghi có thai thì không nên dùng thuốc.

* Thuốc thường đóng thành vỉ 28 viên có hướng dẫn sử dụng cụ thể.

*Dưới đây là một số hình ảnh về thuốc tránh thai dạng vỉ

► Thuốc tránh thai khẩn cấp

- Thuốc tránh thai khẩn cấp chỉ dùng trong trường hợp cấp bách khi không sử dụng các biện pháp tránh thai khi quan hệ không an toàn. Thị trường hiện nay có rất nhiều dạng thuốc tránh thai khẩn cấp ví dụ như: Mikfepris10, POSTINOR1, Mifestad10,...

Ưu điểm:

+ Ngay sau quan hệ trong vòng 72 giờ nếu sử dụng thuốc này sẽ tránh được mang thai.

Nhược điểm:

+ Phản ứng phụ của thuốc như buồn nôn, xuất huyết đột ngột, căng tức ngực.

+ Những người bị hen suyễn, suy tim, cao huyết áp, đau nữa đầu, đái tháo đường phải thận trọng khi dùng thuốc.

+ Phụ nữ không được dùng quá 4 viên trong một tháng. Không dùng thuốc khi nghi ngờ có thai, đang có thai, xuất huyết âm đạo, bệnh gan thận.

+ Khi dùng thuốc nếu thấy có biểu hiện bất thường thì đến gặp bác sĩ sản khoa ngay.

- Cách dùng: uống thuốc càng sớm càng có hiệu quả  sau khi quan hệ , chỉ trong vòng 72 giờ đầu.

*Một số hình ảnh thuốc tránh thai khẩn cấp phổ biến:

► Thuốc tiêm tránh thai

- Có hai loại thuốc tiêm tránh thai chủ yếu là Depo Provera (DMPA) và Net-en.

Ưu điểm:

+ Hiệu quả tránh thai cao từ 99% trở lên

+ Hiệu quả kéo dài

+ Dễ dùng, không ảnh hưởng đến quan hệ tình dục

+ Không làm giảm tiết sữa ở phụ nữ cho con bú.

Nhược điểm:

+ Phải đến cơ sở y tế tiêm điều đặn theo định kì, phụ thuộc vào nguồn thuốc và dịch vụ tiêm.

+ Kinh nguyệt có thể ra nhiều hơn, ít hơn hoặc không hành kinh.

+ Tăng cân, cũng có thể sút cân ở một số phụ nữ.

+ Có thể thấy nhức đầu.

*Một số hình ảnh về thuốc tiêm tránh thai:

►Thuốc cấy tránh thai

- Thuốc cấy tránh thai được sản xuất dưới dạng que cấy ngừa thai. Được dùng cấy dưới da cánh tay phụ nữ.

Ưu điểm:

+ Hiệu quả tránh thai cao, trên 99%

+ Tác dụng tránh thai éo dài trong 5 năm

+ Tiện lợi

+ Nếu muốn có con thì lấy các ống đã cấy ra

+ Không ảnh hưởng đến giao hợp.

Nhược điểm:

+ Chi phí cao, phải do nhân viên y tế có trình độ chuyên môn thực hiện

+ Có thể gây tác dụng phụ như kinh nguyệt không đều, nhức đầu chống mặt,...

*Một số hình ảnh thuốc cấy tránh thai dạng que:

*Các biện pháp tránh thai nhóm 2

►Bao cao su tránh thai

- Là một loại bao mỏng dùng để bọc dương vật khi quan hệ đẻ tránh thai. Nó còn có tác dụng phòng tránh HIVS và các bệnh đường tình dục.

Ưu điểm:

+ Giá thành rẻ không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản khi không sử dụng

+ Dễ sử dụng hiệu quả cao

+ Có bán tại các nhà thuốc trên toàn quốc, nhiều mẫu mã đa dạng.

+ Không tác dụng phụ

+ Nếu dùng đúng hướng dẫn có thể tránh thai và các bệnh lây qua đường tình dục.

 Những vấn đề của bao cao su

+ Dễ bị thủng, rách nếu bảo quản kém

+ Bất tiện khi sử dụng

+ Một số người dị ứng với bao cao su.

* Hình ảnh:

► Xuất tinh ngoài âm đạo.

Dương vật được kéo ra khỏi âm đạo khi sắp xuất tinh nhằm ngăn chặn không cho tinh dịch vào âm đạo.

Ưu điểm:

- Có thể tránh thai không cần đến các dụng cụ tránh thai khác.

- Không tốn kém.

Nhược điểm:

- Hiệu quả tránh thai thấp, vần có thể mang thai ngoài ý muốn.

- Giảm khoái cảm do gián đoạn giao hợp.

- Có thể lây nhiễm các bệnh về đường tình dục( bệnh lậu, giang mai, HIV,...)

►Triệt sản  nữ (đình sản nữ)

 ưu điểm:

+ Hiệu quả tránh thai cao

+ Không tác dụng phụ.

+ Phù hợp với những cặp vợ chồng quyết tâm không muốn có thêm con

+ Không ảnh hưởng đến quan hệ tình dục, không ảnh hưởng đến giới tính và tính tình.

 Nhược điểm:

+ Chi phí cao, và phục hồi khả năng sinh sản rất khó khăn tốn kém.

Một số hình ảnh minh họa:

► Triệt sản nam( đình sản nam)

Ưu điểm:

+ Hiệu quả tránh thai cao, an toàn, thủ thuật đơn giản, tránh thai suốt đời

+ Nam giới vẫn xuất tinh bình thường nhưng trong tinh dịch không có tinh trùng

+ Không tác dụng phụ, không ảnh hưởng đến quan hệ.

Nhược điểm:

+ Phải đến các cơ sở y tế có đầy đủ trang thiết bị thực hiện

+ phục hồi khả năng sinh sản rất khó khăn, tốn kém

+ Không có hiệu quả tránh thai ngay cho đên khi tinh trùng được xuất ra hết khỏi túi tinh (khoảng 10 tuần hoặc xuất tinh 10-20 lần )

* Một số hình ảnh:

      * Các biện pháp tránh thai nhóm 3

► Dụng cụ tử cung

- Là biện pháp tránh thai tạm thời, là một dụng cụ nhỏ được đặt trong tử cung, có nhiều hình dạng và chất liệu khác nhau. Hay còn gọi là vòng tránh thai

  Ưu điểm:

+ Hiệu quả tránh thai cao khoảng 95%

+ Tiện lợi, dễ dàng

+ Hiệu quả lâu dài 4-6 năm tùy từng loại vòng

+ Nếu muốn có thai chỉ cân tháo vòng ra.

Nhược điểm:

+ Phải đến cơ sở y tế có chuyên môn cao thực hiện

+ Có tạm thời gây đau, chảy máu khi mới đặt

+ Tỷ lệ rơi vòng ở 3 tháng đầu cao khoảng 5%

+ Không tránh được thai ngoài tử cung

+ Phụ nữ mắc các bệnh về viêm nhiễm bộ phận sinh dục, bệnh hoa liễu, dị dạng tử cung, tiền sử chửa ngoài tử cung, các bệnh tim, gan, thận, huyết áp cao thì không nên dùng dụng cụ tử cung.

* Một số hình ảnh:

► Tính vòng kinh

- Phương pháp tính vòng kinh còn gọi là phương pháp Ogino-Knauss hoặc phương pháp tính lịch tránh thai.

Ưu điểm:

+ So với các biện pháp tránh thai khác thì hiệu quả kém hơn nhưng nếu tính đúng thì hiệu quả có thể lên tới 70-85%

Nhược điểm:

+ Hiệu quả tránh thai không cao

+ Để xác định đúng ngày rụng trứng thì phải ghi chép trong nhiếu háng(khoảng 6 tháng)

+ Các ngày không an toàn phải kiêng giao hợp hoặc sử dụng biện pháp tránh thai khác

+ Phải được hướng dẫn chu đáo cách tính ngày rụng trứng.

* Một số hình ảnh vòng kinh tránh thai:

Ngày an toàn                     ngày không an toàn                       ngày tuyệt đối an toàn